Thứ sáu, ngày 16 tháng 11 năm 2018
Thứ sáu, ngày 16 tháng 11 năm 2018
CĐCTVN: Nâng cao hiệu quả của Thỏa ước lao động tập thể
Cập nhật lúc 08:58 ngày 25/06/2018
Chỉ còn ít ngày nữa Đại hội lần thứ III CĐCTVN sẽ được tổ chức tại Trung tâm hội nghị Quốc gia, Hà Nội. 389 đại biểu chính thức thay mặt cho 162.222 đoàn viên, người lao động ngành Công Thương cả nước tham dự Đại hội sẽ cùng thảo luận, biểu quyết mục tiêu phương hướng phong trào công nhân viên chức và hoạt động Công đoàn nhiệm kỳ 2018 -2023. Một trong những thành tích mà Công đoàn Công Thương được nêu trong Báo cáo trình Đại hội đó là kết quả của việc ký kết thực hiện Thỏa ước lao động tập thể trong các doanh nghiệp ngành Công Thương giai đoạn 2013-2018.
Quan hệ lao động tiến bộ, hài hòa tại doanh nghiệp được xây dựng trên những quy định của luật pháp đảm bảo lợi ích của người lao động và người sử dụng lao động, vì vậy để có thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) có lợi cho người lao động với những điều khoản cao hơn quy định của Luật, phù hợp với tình hình thực tế doanh nghiệp là nhiệm vụ khó khăn nhưng quan trọng, cần thiết của tổ chức Công đoàn. Nhận thức vai trò Công đoàn trong việc đại diện người lao động thương lượng, ký kết TƯLĐTT tại doanh nghiệp, từ đầu nhiệm kỳ, Ban chấp hành Công đoàn Công Thương Việt Nam đã xây dựng 5 Chương trình toàn khóa, trong đó có Chương trình “Nâng cao chất lượng thương lượng, ký kết và thực hiện hiệu quả thỏa ước lao động tập thể”, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt cả nhiệm kỳ và những năm tiếp theo. Để triển khai Chương trình, Công đoàn Công Thương đã xây dựng mục tiêu nhiệm vụ cụ thể ở mỗi cấp công đoàn, kế hoạch chi tiết cho từng năm từng thời kỳ, thành lập Ban Chỉ đạo để đôn đốc, hướng dẫn thực hiện. 
Chủ tịch CĐCTVN Trần Quang Huy và Cục trưởng Cục KTAT và MTCN Bộ Công Thương Trần Văn Lượng trao Bằng khen cho 11 đơn vị có “Thỏa ước lao động tập thể tốt” tại Lễ phát động Tháng Công nhân năm 2018
Theo số liệu từ báo cáo tổng kết nhiệm kỳ 2013 - 2018, năm 2013 có 91,5% số doanh nghiệp có TƯLĐTT thì đến năm 2017 tỷ lệ này đã đạt 98%, trong đó tỷ lệ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt 90,91%. Tỷ lệ các doanh nghiệp tổ chức hội nghị người lao động đạt 97,63% ở khu vực nhà nước và 91,8% ở khu vực cổ phần, đã có 86,42% doanh nghiệp tổ chức đối thoại tại nơi làm việc theo quy định của pháp luật và 91,34% đơn vị xây dựng ban hành quy chế dân chủ. Để có được thành tích thể hiện qua những con số trên là sự nỗ lực của công đoàn các cấp trong việc phối hợp cùng cơ quan chuyên môn thực hiện quy định pháp luật phù hợp với thực tiễn của doanh nghiệp, đơn vị. Trong nhiệm kỳ đã có nhiều văn bản liên tịch giữa Công đoàn Công Thương với Bộ Công Thương chỉ đạo, hướng dẫn các doanh nghiệp, đơn vị thực hiện quy chế dân chủ, tăng cường đối thoại, ký kết TƯLĐTT. Công đoàn các cấp đều tổ chức tập huấn văn bản, chính sách liên quan cho cán bộ công đoàn và người lao động. Các đoàn thanh tra, kiểm tra quy chế dân chủ, ký kết thực hiện TƯLĐTT do Công đoàn và Bộ phối hợp tổ chức tiến hành định kỳ hoặc đột xuất được thực hiện hàng năm. Tại doanh nghiệp, công đoàn cơ sở (CĐCS) đã chủ động đề xuất với cơ quan chuyên môn xây dựng quy chế đối thoại, thành lập tổ đối thoại, tổ chức đối thoại định kỳ tại nơi làm việc. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2018 đã có 70% CĐCS tổ chức đối thoại theo quy định, trong đó hơn 10% là đối thoại đột xuất khi có vụ việc; gần 75% cuộc đối thoại được tổ chức từ phân xưởng, nhà máy, xí nghiệp, chi nhánh phù hợp với điều kiện, địa điểm làm việc. Các đơn vị đã áp dụng nhiều hình thức đối thoại: Đối thoại gián tiếp (bằng cách gửi vào các hộp thư đặt công khai tại nơi làm việc, gửi qua thư điện tử, tin nhắn đến địa chỉ của lãnh đạo chuyên môn, công đoàn), đối thoại trực tiếp của cá nhân, tổ nhóm, công đoàn tập hợp ý kiến đoàn viên, người lao động bằng văn bản đến các cơ quan, lãnh đạo có trách nhiệm. Cách làm này đã giúp CĐCS và lãnh đạo chuyên môn có thông tin nhanh chóng, kịp thời giải thích, điều chỉnh, ổn định môi trường làm việc, giúp hoạt động điều hành của doanh nghiệp, đơn vị hiệu quả.
Để giúp CĐCS thương lượng và ký kết TƯLĐTT hiệu quả, trở thành bộ luật “con” của doanh nghiệp, Công đoàn Công Thương VN đã tổ chức nhiều lớp tập huấn, hướng dẫn cho cán bộ công đoàn kỹ năng đàm phán thương lượng khi tham gia xây dựng TƯLĐTT. Nhiều chuyên gia của Tổng Liên đoàn, Bộ Lao động Thương binh Xã hội được mời giảng dạy, giải đáp những vướng mắc cho cơ sở, tư vấn hướng dẫn trong quá trình thực hiện. Trong nhiệm kỳ Công đoàn Công Thương đã phối hợp các Công đoàn và tổ chức quốc tế tổ chức nhiều hội thảo, lớp tập huấn trao đổi kinh nghiệm về xây dựng TƯLĐTT, đặc biệt đã có 10 lớp do các chuyên gia của Công đoàn Kim khí Bỉ trực tiếp giảng dạy, trao đổi cho hơn 400 lượt cán bộ công đoàn về thương lượng tập thể. Những kinh nghiệm từ các nước có nền kinh tế thị trường phát triển, quan hệ lao động phức tạp là những bài học bổ ích cho doanh nghiệp nhất là các đơn vị liên doanh, cổ phần và cả các doanh nghiệp nhà nước khi Việt Nam tham gia WTO, FTA. Chính nhờ công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật, tầm quan trọng của TƯLĐTT đến doanh nghiệp và người lao động, giúp cán bộ chuyên môn, công đoàn, người lao động có thêm sự hiểu biết, chuyển biến nhận thức về TƯLĐTT, thấy được sự cần thiết của thỏa ước trong giải quyết quan hệ lao động, là cơ sở để bảo vệ người lao động, là hoạt động quan trọng của công đoàn tại doanh nghiệp. Công đoàn và người lao động có ý thức trách nhiệm với việc xây dựng TƯLĐTT, từng điều khoản nội dung trong quá trình đàm phán, thương lượng đã được thông tin công khai, tiếp thu ý kiến xây dựng của đoàn viên, người lao động, giúp cho việc ký kết, thực hiện TƯLĐTT ngày càng hiệu quả.
Đề án xây dựng Thư viện điện tử TƯLĐTT đã bước đầu được triển khai. Thực hiện chỉ đạo của Công đoàn Công Thương, các cấp công đoàn đã tiến hành rà soát, thống kê, phân loại đánh giá chất lượng các bản TƯLĐTT hiện có tại công ty, tổng công ty, tập đoàn. Thông qua việc rà soát thống kê đã phát hiện bản thỏa ước hết thời hạn, bản thỏa ước chưa được sửa đổi bổ sung theo quy định mới của pháp luật, thậm chí có những điều không đúng quy định. Công đoàn đã yêu cầu, kiến nghị đàm phán, thương lượng lại và ký kết mới, hủy bỏ những điều khoản không phù hợp trong TƯLĐTT của doanh nghiệp. Đến nay đã có gần 400 bộ TƯLĐTT được nhập vào Thư viện điện tử, bước đầu được các đơn vị quan tâm, ủng hộ. Khi vận hành Thư viện điện tử TƯLĐTT sẽ là công cụ hữu ích trong việc tra cứu, tham khảo, học tập, không chỉ trong ngành Công Thương mà trên phạm vi toàn quốc khi được kết nối với Thư viện điện tử Tổng Liên đoàn.
Theo thống kê, đến cuối nhiệm kỳ đã có trên 60% bản TƯLĐTT có giá trị, nhiều điều khoản được xây dựng cao hơn quy định của luật. Nhiều doanh nghiệp đã đưa vào thỏa ước đảm bảo mức lương tại doanh nghiệp cao hơn 10% mức lương tối thiểu vùng do nhà nước quy định hàng năm; điều chỉnh lương, thưởng của người lao động căn cứ tỷ lệ lạm phát (CPI); quy định về chế độ ăn ca, chế độ bảo hộ lao động, mức thưởng sáng kiến, tiết kiệm; chế độ hiếu hỷ, nghỉ dưỡng sức, thăm quan nghỉ mát, trợ cấp ốm đau, khó khăn... Có thể tham khảo ở bản thỏa ước của các công ty: CP Supe Hóa chất Lâm Thao, Thuốc lá Thăng Long, CP VPP Hồng Hà, CP Dây cáp điện Việt Nam, Phụ tùng xe máy Showa, CP Thương mại Bia Sài Gòn, CP Gang thép Thái Nguyên, CP Công nghiệp cao su miền Nam, Cp Vận tải VITACO... Tháng Công nhân năm 2018, lần đầu tiên Công đoàn Công Thương đã tôn vinh 11 đơn vị tiêu biểu có thành tích xuất sắc về công tác TƯLĐTT.
Tại nhiệm kỳ này, việc thí điểm xây dựng TƯLĐTT cấp Tổng công ty (cho nhóm doanh nghiệp) đã được thực hiện ở Tổng công ty Thép Việt Nam. Qua 3 năm thực hiện, bản thỏa ước đã trở thành quy định chung cho các doanh nghiệp thuộc TCty, những điều khoản cao hơn quy định hoặc không có trong quy định nhưng có lợi cho người lao động đã được thực hiện nghiêm túc. Hàng năm, Công đoàn TCty cùng với lãnh đạo TCty rà soát điều chỉnh, bổ sung và công bố công khai tại hội nghị người lao động. Thành công TƯLĐTT nhóm doanh nghiệp của TCty Thép Việt Nam giúp các tập đoàn, TCty trong Ngành học tập, rút kinh nghiệm xây dựng TƯLĐTT tại cấp mình. 
Kết quả từ việc thực hiện Chương trình nâng cao chất lượng TƯLĐTT đã giúp các cơ sở tiến hành các bước từ thương lượng, ký kết đến thực hiện đúng quy trình, công khai, dân chủ, giảm và hạn chế tình trạng thỏa ước hình thức, sao chép luật. Nhờ có TƯLĐTT chất lượng nên quan hệ lao động ở các đơn vị ngày càng cải thiện tốt, không nhiều vụ việc mâu thuẫn lớn, phức tạp, đặc biệt trong 5 năm qua toàn ngành Công Thương không xảy ra đình công, lãn công. Chú trọng xây dựng để có TƯLĐTT đem lại quyền lợi cho người lao động đã nâng cao uy tín, vai trò của công đoàn tại doanh nghiệp, không chỉ tạo niềm tin cho đoàn viên, người lao động mà nhận được sự ủng hộ từ người sử dụng lao động góp phần xây dựng quan hệ gắn bó hài hòa lợi ích, giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.
Nguyễn Xuân Thái