Thứ hai, ngày 19 tháng 11 năm 2018
Thứ hai, ngày 19 tháng 11 năm 2018
Công đoàn Công Thương Việt Nam - 10 năm, một chặng đường phát triển
Cập nhật lúc 07:52 ngày 09/04/2018
Hơn 10 năm với hai nhiệm kỳ hoạt động, Công đoàn Công Thương Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tốt và có bước phát triển tiến bộ mới. Quý II -  2018, Công đoàn Công Thương Việt Nam sẽ tổ chức Đại hội lần thứ III, xây dựng mục tiêu, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2018 - 2023 với những chuyển biến tích cực phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội đất nước và ngành Công Thương. 
Công đoàn Công Thương Việt Nam được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai Công đoàn Công nghiệp Việt Nam và Công đoàn Thương mại - Du lịch Việt Nam chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/11/2007. Khi mới thành lập Công đoàn Công thương Việt Nam quản lý trực tiếp 267.864 đoàn viên/ 295.645 lao động ngành Công Thương (tháng 12/2007, Đoàn chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam đã quyết định chuyển Công đoàn Dệt May về trực thuộc Tổng Liên đoàn, do đó số lượng đoàn viên của Công đoàn Công Thương còn lại khoảng là 175.000 người). Về tổ chức, Công đoàn Công Thương quản lý trực tiếp 16 công đoàn cấp trên cơ sở (công đoàn tập đoàn, tổng công ty), 148 công đoàn cơ sở và phối hợp với LĐLĐ các tỉnh thành phố chỉ đạo 34 công đoàn cơ sở (doanh nghiệp thuộc Bộ Công Thương, công đoàn do LĐLĐ tỉnh, thành phố trực tiếp quản lý), 28 công đoàn Ngành Công Thương tỉnh, thành phố; Công đoàn Công Thương Việt Nam là đại diện và phối hợp hoạt động với 4 công đoàn Tập đoàn trong cùng Bộ Công Thương: Công đoàn Dầu khí Việt Nam, Công đoàn Dệt May Việt Nam, Công đoàn Điện lực Việt Nam và Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam. 
Từ sự chỉ đạo của Ban cán sự Đảng Bộ Công Thương và Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn LĐVN, Công đoàn Công Thương đã bám sát chủ trương đường lối, nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Tổng Liên đoàn, nhiệm vụ chính trị của ngành Công Thương cụ thể hóa thành các chương trình mục tiêu công tác trong từng thời kỳ, phục vụ tích cực nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng đội ngũ công nhân, viên chức lao động ngành Công Thương vững mạnh thời kỳ CNH - HĐH đất nước. Hoạt động của các cấp công đoàn trong Ngành với phương châm hướng về cơ sở, lấy cơ sở làm địa bàn hoạt động bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú. Đại hội I Công đoàn Công Thương Việt Nam đã đề ra 5 Chương trình hành động là mục tiêu xuyên suốt quá trình hoạt động công đoàn trong những năm qua, đó là:
- Chương trình phát triển đoàn viên, xây dựng công đoàn cơ sở vững mạnh, nâng cao hiệu quả hoạt động công đoàn cơ sở và năng lực hoạt động của cán bộ công đoàn, trọng tâm là cán bộ công đoàn cơ sở.
- Chương trình nâng cao chất lượng thương lượng, ký kết và thực hiện có hiệu quả thoả ước lao động tập thể trong ngành Công Thương Việt Nam.
- Chương trình tổ chức phong trào thi đua yêu nước thiết thực, hiệu quả.
- Chương trình tham gia xây dựng đội ngũ công nhân lao động ngành Công Thương thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước gắn với thực hiện  hiệu quả việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
- Chương trình tham gia tăng cường cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam, ưu tiên sử dụng và tiêu thụ hàng sản xuất trong ngành, trong nước”.
Từ năm 2007 đến nay, ngành Công Thương tiếp tục tiến hành chuyển đổi, sắp xếp lại cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước ở các tổng công ty, công ty, do vậy lao động tăng ít hơn số lao động giảm. Tổng số lao động chung toàn ngành có xu hướng giảm hàng năm. Đến cuối năm 2017 số lao động thuộc Công đoàn Công Thương Việt Nam quản lý chỉ còn 165.222 người (giảm khoảng gần 10.000 người so với khi mới thành lập). Tuy vậy số lao động mới tuyển dụng đều được công đoàn cơ sở tuyên truyền, vận động gia nhập Công đoàn. Nhiệm kỳ 2008 - 2013 kết nạp mới được 11.453 đoàn viên, (tỷ lệ đoàn viên khu vực nhà nước đạt 95%, khu vực ngoài nhà nước đạt gần 80%), nhiệm kỳ 2013 - 2018 kết nạp mới 13.392 đoàn viên (tỷ lệ đoàn viên khu vực hành chính sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước đạt 100%, khu vực ngoài nhà nước đạt trên 80%), thành lập mới 17 công đoàn cơ sở. 
Hệ thống tổ chức Công đoàn Công Thương được củng cố và kiện toàn từ ngành đến cơ sở, đảm bảo sự chỉ đạo thống nhất trong toàn hệ thống. Sự kiện toàn về tổ chức đã tạo điều kiện xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn có trình độ, kiến thức, sự nhiệt tình, đảm đương được mọi nhiệm vụ đề ra. Theo thống kê, năm 2008 toàn Ngành có 171 cán bộ công đoàn chuyên trách và gần 12.000 cán bộ công đoàn kiêm nhiệm (từ tổ trưởng công đoàn trở lên), năm 2017 có 139 cán bộ chuyên trách và trên 24.000 cán bộ công đoàn kiêm nhiệm (từ tổ phó công đoàn trở lên). Lực lượng cán bộ công đoàn (nhất là ở công đoàn cơ sở) thường xuyên biến động, thay đổi, vì vậy nghị quyết các kỳ đại hội đều đặt ra phấn đấu 100% cán bộ công đoàn phải được đào tạo bồi dưỡng. Đã có hàng trăm lớp tập huấn về chính sách, pháp luật, về kỹ năng nghiệp vụ công đoàn cho hàng chục nghìn lượt cán bộ công đoàn, người lao động tham gia trong 10 năm qua. Đây là những nhân tố quan trọng để đảm bảo hoạt động của các cấp công đoàn và xây dựng công đoàn vững mạnh. Nhiệm kỳ 2008 - 2013 hàng năm gần 90% công đoàn cơ sở đạt vững mạnh trong đó có 55% công đoàn cơ sở đạt vững mạnh xuất sắc, nhiệm kỳ 2013 - 2018 tỷ lệ công đoàn cơ sở vững mạnh hàng năm đạt từ 81,7 - 87,6%. Việc đánh giá xếp loại công đoàn ngày một chặt chẽ hơn, thang điểm cụ thể hơn phản ánh đúng kết quả hoạt động của công đoàn ở mỗi đơn vị.       
Hoạt động công đoàn trong toàn hệ thống đã tích cực đổi mới, bám sát thực tiễn để Công đoàn thực sự là người đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của công nhân, viên chức, lao động. Công đoàn các cấp đã tích cực tham gia với chuyên môn trong việc ổn định việc làm, đẩy mạnh hiệu quả sản xuất kinh doanh, chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu; kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách với người lao động; ký kết hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, thực hiện dân chủ cơ sở, phương án sắp xếp lao động. Hàng năm Công đoàn Công Thương Việt Nam và Bộ Công Thương đều có văn bản liên tịch chỉ đạo, hướng dẫn đơn vị, doanh nghiệp và công đoàn thực hiện quy chế dân chủ, tổ chức hội nghị cán bộ, công chức, viên chức (khu vực sự nghiệp), hội nghị người lao động (khu vực doanh nghiệp). Việc tổ chức hội nghị cán bộ, công chức, viên chức đã trở thành nếp thường xuyên hàng năm của 100% đơn vị sự nghiệp trong ngành, 90% doanh nghiệp đã tổ chức hội nghị người lao động. Hội nghị dân chủ cơ sở thực sự là diễn đàn để trao đổi, đối thoại, tháo gỡ khó khăn nhằm giải quyết hài hòa quan hệ lao động, lợi ích của người lao động với đơn vị, doanh nghiệp, tăng cường đoàn kết nội bộ, giảm đáng kể số lượng đơn từ, khiếu nại, tố cáo.    
Hoạt động tuyên truyền, giáo dục xây dựng đội ngũ công nhân và tổ chức công đoàn phong phú về nội dung, đa dạng về hình thức. Công đoàn đã tuyên truyền vận động và tổ chức đông đảo công nhân, viên chức, lao động trong ngành tích cực tham gia các đợt sinh hoạt chính trị, các cuộc vận động của đất nước, ngành, địa phương. Trong 10 năm qua, Công đoàn Công Thương đã biên soạn, in, tái bản nhiều lần hàng trăm ngàn bản tài liệu, sổ tay tóm tắt pháp luật về lao động, công đoàn, bảo hiểm xã hội phát miễn phí đến đoàn viên, người lao động trong Ngành. Cách làm của Công đoàn Công Thương Việt Nam được đông đảo người lao động ủng hộ, nhiều công đoàn ngành, LĐLĐ địa phương học tập, trao đổi kinh nghiệm và được Tổng Liên đoàn đánh giá cao. Cùng với các hoạt động trên, hoạt động nữ công đã đạt nhiều kết quả tốt. Nổi bật với các hoạt động như: xây dựng gia đình hạnh phúc; giỏi việc nước đảm việc nhà; dân số - kế hoạch hóa gia đình; bình đẳng giới và tiến bộ của phụ nữ; đền ơn đáp nghĩa. Nhiệm kỳ 2008 - 2013 có 15,3% chị có trình độ đại học và trên đại học, 30% cán bộ quản lý là nữ, trong đó có 12% giữ chức vụ lãnh đạo cục, vụ, viện, tập đoàn, tổng công ty và công ty, nhiệm kỳ 2013 - 2018 toàn Ngành có 3 nữ phó giáo sư, 81 tiến sĩ, gần 3.000 thạc sĩ, 12,6% giữ chức vụ lãnh đạo cấp vụ và tương đương trở lên.
Phong trào thi đua do công đoàn chủ trì phối hợp với cơ quan chuyên môn tổ chức hàng năm trở thành động lực đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, tăng doanh thu, tạo lợi nhuận ở các đơn vị. Từ định hướng của Công đoàn Công Thương và Bộ Công Thương, các cấp công đoàn cùng với lãnh đạo đơn vị, công ty vận dụng sáng tạo tổ chức các phong trào thi đua, hội thi phù hợp với ngành nghề, điều kiện sản xuất kinh doanh của đơn vị doanh nghiệp. Tiêu biểu là các phong trào “sáng kiến, sáng tạo”, “kinh doanh giỏi, quản lý tốt”, “mỗi kỹ sư một đề tài, mỗi tổ công đoàn một sáng kiến”, “hai giỏi” (giỏi việc nước, đảm việc nhà), “ba tốt” (kế hoạch tốt, quản lý tốt, làm việc tốt)…Trong 10 năm đã có đã có trên 120.000 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật làm lợi 1.800 tỷ đồng; 965 đoàn viên, người lao động được Tổng Liên đoàn tặng Bằng lao động sáng tạo, 549 người được vinh danh là lao động giỏi cấp Ngành, 51 nhà quản lý được tuyên dương “nhà quản lý vì người lao động”. Những thành tích của công đoàn các cấp, đoàn viên, người lao động đã được Nhà nước, Chính phủ ghi nhận và tặng thưởng. Qua hai nhiệm kỳ đã có 62 tập thể, 179 cá nhân được tặng Huân chương Lao động hạng I, II, III; 68 tập thể, 160 công nhân trực tiếp sản xuất được tặng Bằng khen của Thủ tướng chính phủ. 
Qua mỗi kỳ đại hội, Công đoàn Công Thương Việt Nam đã tổng kết, đánh giá cơ bản hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu nghị quyết đề ra. Nhiều hoạt động của Công đoàn Công Thương được Tổng Liên đoàn, Bộ Công Thương đánh giá cao về sự sáng tạo, chất lượng và tính thực tiễn, là một trong những công đoàn Ngành đi đầu trong việc tổ chức các phong trào cách mạng, các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn ngày càng vững mạnh, góp phần thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội của ngành Công Thương. Vị trí của Công đoàn Công Thương được nâng cao, có uy tín trong quan hệ với công đoàn các tỉnh, thành phố và ngành Trung ương, trong hệ thống tổ chức Công đoàn Việt Nam cũng như các công đoàn ngành khu vực và thế giới. Trong 10 năm Công đoàn Công Thương Việt Nam đã hai lần được Chính phủ tặng cờ thi đua xuất sắc (năm 2013 và 2017), được Đảng, Nhà nước trao tặng phần thưởng cao quý Huân chương Lao động hạng nhất năm 2013. 
Nguyễn Xuân Thái